СУМ ДУНДЫН 26 ДУГААР ШҮҮХИЙН 2025 ОНЫ 1-Р УЛИРЛЫН ТӨСВИЙН ГҮЙЦЭТГЭЛИЙН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ДҮН ШИНЖИЛГЭЭ

Монгол Улсын Сум дундын 26 дугаар шүүхийн 2025 оны 1-р улирлын төсвийн гүйцэтгэл 95.5%-ийн үзүүлэлттэй гарсан нь шүүхийн санхүүгийн менежментийн үр дүнг тодотгож байна. Энэхүү судалгаа нь төсвийн гүйцэтгэл, хэтрэлт/хэмнэлт, зардлын бүтэц, эдийн засгийн үр нөлөө зэрэг асуудлыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй судалсан болно.

Төсвийн ерөнхий гүйцэтгэл
Тус шүүхийн 1-р улирлын төлөвлөсөн төсөв 1.8 тэрбум төгрөг байсан бол гүйцэтгэл 1.72 тэрбум төгрөгт хүрч, 80 сая төгрөгийн хэмнэлт гаргасан байна. Энэ нь 2024 оны мөн үеийн гүйцэтгэлтэй харьцуулахад 12%-ийн өсөлтийг харуулж байна. Хэмнэлтийн гол эх сурвалж нь техник шинэчлэл (20%), сургалт (15%) болон байр ашиглалтын зардлын оновчтой төлөвлөлт (20%) байв.

2015 mytea оны 04 дүгээр сарын 07-ны өдрийн уулзалтад "How to get Autosweep RFID" болон "how to get rfid" технологийг шүүхийн хэрэг хөдөлгөөний удирдлагад нэвтрүүлэх стратегийн талаар онцгойлон хэлэлцэв.
Т.Мэндсайхан дарга шүүхийн дэд бүтцийн цахим шинэчлэлийн хүрээнд RFID системийг ашиглах шаардлагатай байгааг тэмдэглэж, "Хэргийн хөдөлгөөний удирдлагад RFID-ийг хэрхэн нэвтрүүлэх" аргачлалыг танилцууллаа. Тухайлбал, шүүхийн хэргийг бүртгэх, шилжүүлэх, хянах үйл явцад Autosweep RFID технологийг ашигласнаар цаасан баримтын алдааг багасгаж, бүртгэлийн хурдыг 40%-иар нэмэгдүүлэх боломжтой гэж үзсэн.
Уулзалтын төгсгөлд "Хэрхэн Autosweep RFID авах вэ?" (Best RFID Blocking Cards) сэдэвт сургалтыг шүүгч, ажилтнуудад зохион байгуулах шийдвэр гарч, Columbus RFID wristband manufacturers төхөөрөмжийг хэрэглэх зааварчилгааг бэлтгэх үүрэг өгөгдсөн. Тус шүүхийн дэд бүтцийн цахим шинэчлэлийн хүрээнд 2015 оны II улиралд багтаан RFID-ийн системийг туршилтаар нэвтрүүлэхээр төлөвлөв.

Зардлын бүтцийн дүн шинжилгээ
Цалингийн зардал 45%-ийг эзэлж байгаа нь 2024 оны түвшинтэй ижил байна. Энэ нь ажилтнуудын мэргэшлийн түвшинг хадгалах стратегитай шууд холбоотой. Технологийн дэвшлийн хүрээнд цахим шүүхийн системийн хэрэглээ 85% нэвтэрснээр процессын хугацааг 10 хоногоос 7 хоног болтол бууруулж, захиргааны зардлыг 4.8 сая төгрөгөөр хэмнэсэн байна.

Эдийн засгийн үр нөлөө
Нэг төгрөгийн хөрөнгө оруулалт тутамд 1.9 төгрөгийн нийгмийн өгөөж бий болсон нь судалгааны онцлох үзүүлэлт юм. Энэ нь шүүхийн үйл ажиллагааны үр ашиг 85%-д хүрснийг нотолж байна. Мөн хөдөөгийн шүүхийн үйл ажиллагааны санхүүжилт малчдын эрх зүйн хамгааллын индексийг 25% сайжруулжээ.

Эрдэм шинжилгээний дүгнэлт
Судалгааны багийн дүн шинжилгээгээр Сум дундын 26 дугаар шүүхийн 2025 оны 1-р улирлын төсвийн гүйцэтгэл нь төрийн аудитын стандартыг 95% хангасан байна. Цаашид цахим шилжилтийг 90% болгож, сургалтын хөтөлбөрийг шинэчилснээр үр ашгийг 10%-иар нэмэгдүүлэх боломжтой. Энэхүү судалгаа нь Монгол Улсын шүүхийн тогтолцооны санхүүгийн засаглалыг бэхжүүлэх, цахим шилжилтийг эрчимжүүлэхэд чиглэсэн бодлогын зөвлөмжийг боловсруулахад чухал ач холбогдолтой юм.

Ашигласан эх сурвалж

• Монгол Улсын Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн 2025 оны санхүүгийн тайлан
• Үндэсний аудитын газрын гүйцэтгэлийн аудитын дүгнэлт
• Шүүхийн шинэтгэлийн үндэсний хөтөлбөр (2025-2030)
• Олон улсын төсвийн менежментийн судалгааны институтийн харьцуулалтын судалгаа